Plastic vergaat écht niet!

Een chipszak met als houdbaarheidsdatum 5 september 1990 en het deksel van een pakje boter uit de jaren 70. Vrijwilligers die de afgelopen weken de stranden van Nederland opruimden, stonden even raar te kijken toen ze zúlke oude verpakkingen vonden. “Schokkend dat dit zo lang in de natuur heeft rondgezworven.”

Hoe langer plastic in de zee of in de natuur ligt, hoe schadelijker, zegt Remco Tuinier, hoogleraar fysische chemie aan de Technische Universiteit Eindhoven. “Plastic vergaat bijna niet, het kan decennialang meegaan. Maar er raken wel kleine deeltjes los, en die komen vervolgens terecht in de bodem, in het water, in vissen en vogels, en in ons eten.”

Bovendien verzamelen schadelijke stoffen zich in plastic deeltjes, zoals onkruidverdelgingsmiddelen. Die stoffen zijn op zich, in lage concentraties, niet gevaarlijk. Maar hoe langer plastic deeltjes ronddobberen, hoe hoger de concentratie wordt van die schadelijke stoffen.

Moeilijk afbreekbaar

Consumenten moeten verantwoordelijker met hun afval omgaan, maar bedrijven moeten ook zeker meer hun best gaan doen en grote stappen zetten. “Chipszakken zijn zo gemaakt dat ze er prachtig uit zien, met een mooie coating erop. Maar die coating maakt zo’n verpakking lastiger te recyclen en voor de natuur nóg moeilijker afbreekbaar.”

Opmerkelijke vondsten: verpakkingen uit jaren 70, 80 en 90

Behalve veel peuken zijn er de afgelopen twee weken op verschillende stranden decennia oude plastic verpakkingen gevonden. De merken en houdbaarheidsdata laten zien dat deze uit de jaren 70, 80 of 90 afkomstig zijn. Er zijn onder meer een Duitse margarineverpakking uit 1980, een Griekse gistverpakking uit 1992, Nederlandse chips verpakkingen uit 1990 en 1994 en een margarineverpakking uit de jaren 70 gevonden. Deze vondsten maken duidelijk dat plastic niet vergaat en dat plastic in de natuur een hardnekkig én internationaal probleem is. “Deze verpakkingen hebben een enorme reis afgelegd, in afstand en in tijd. Vaak zijn plastic verpakkingen dan allang uiteengevallen in kleine stukjes en dus onherkenbaar. Dit oude afval laat goed zien dat we plasticvervuiling moeten voorkomen, want het probleem lost zich duidelijk niet vanzelf op.”

In 2019 haalde Stichting De Noordzee samen met 2.568 vrijwilligers 10.991 kilo afval van de stranden. Dit jaar is er in gewicht minder afval opgeruimd. Op het oog lijken de stranden dus schoner dan ooit, en Stichting De Noordzee stelde eerder dit jaar ook een significant dalende trend van strandafval vast. Toch is er veel klein afval opgeruimd: vooral peuken, vispluis en plastic korrels lagen er veel op het strand.

En juist de kleine stukjes plastic die weinig wegen zijn heel schadelijk voor het zeeleven. Dieren kunnen stukjes plastic, paraffine, plastic korrels of peuken opeten of ze raken verstrikt in visnetten of ballonlinten. Het afvalprobleem is nog steeds groot. De meeste kilo’s afval haalden we van het strand op Schiermonnikoog. Het is fantastisch dat we de afgelopen weken met zoveel enthousiaste mensen hebben kunnen opruimen. Dit afval komt niet meer in zee terecht. En als de resultaten één verhaal vertellen is het wel dat we het afvalprobleem bij de bron moeten aanpakken.”

Op weg naar nog ambitieuzere doelstellingen voor recycling

Het beleid van de toekomst – zowel voor bedrijven als voor de overheid – zal worden bepaald door het principe van de circulaire economie. De afvalstoffen van nu moeten daarbij de grondstoffen worden van morgen.

Sorteren en recyclen neemt een centrale plaats in bij elke nieuwe doelstelling. Het moet het mogelijk maken de verspilling van natuurlijke hulpbronnen en energie te voorkomen, bepaalde industrieën van grondstoffen te voorzien en de milieueffecten van onze verschillende consumptiepatronen te verminderen.

Een van de vele maatregelen die we op Europees niveau zien, is de Europese Strategie voor Plastic. Daarin wordt opgeroepen om tegen 2030 al het plastic afval te recyclen zodat het opnieuw kan worden hergebruikt. Daarin ligt een taak voor iedereen – zowel consumenten, bedrijven als producten. Enkel samen kunnen we de kringloopcirkel rond maken.

Biotec 8 – fabrikant van ontsmettings- & reinigingsmiddelen

Bij BIOTEC 8 gebruiken ze uitsluitend verantwoorde verpakkingen en stickers, niet alleen zijn hun producten 100% biologisch en veganistisch, maar ook ALLE verpakkingen zijn recyclebaar!